Veerkracht en pioniersgeest op Nieuw Bocum in Kloosterburen

dinsdag 15 augustus 2017

Veerkracht en pioniersgeest op Nieuw Bocum in Kloosterburen

"Mijn voorouders zijn direct begonnen met terugwinnen van wat de zee genomen had"

Het is moeilijk een gaatje te vinden voor een interview met Remt Meijer, landbouwer op boerderij Nieuw Bocum in Kloosterburen. Want, zoals hij het zelf omschrijft, op een landbouwbedrijf zit je niet te wachten hoe de tijd verstrijkt. We spreken elkaar eind juli, als de tarwe en het graszaad geoogst moeten worden, maar het daar nog net te nat voor is. 

Door Cora Westerink

Remt P. Meijer (69) boert op grond die ingepolderd en al eeuwenlang bewerkt is door zijn familie. Zoon Pieter heeft het stokje inmiddels overgenomen en is de tiende generatie boer op het bedrijf. De familiegeschiedenis op deze plek gaat terug tot vlak na de Kerstvloed, toen Neeltje Isebrandt trouwde met Remt Pieters. Aan die voorvader dankt Remt zijn voornaam.

Cultuurhistorie

"Ik heb inderdaad een gesprek gehad met Merijn Vrij, curator van de Kunstroute Kerstvloed 1717. Dat zal wel via via tot stand gekomen zijn. Het is wel bekend dat ik veel interesse heb voor de cultuurhistorie van deze streek. Er zijn nog zo veel sporen te vinden van het gevecht van onze voorouders tegen het water!"
Remt Meijer doelt dan op het kronkelige tracé van eeuwenoude dijken dat nog goed in het landschap te herkennen is. Op straatnamen als Oude dijk, Oudezeedijk en Dijksterweg. De locatie waar ooit een steenhuis stond, is nog zichtbaar in het landschap boven de slaperdijk en kolken herinneren aan eerdere dijkdoorbraken.
"De curator en zijn medewerkers hebben er voor gekozen om de ramp door middel van kunst zichtbaar te maken en dan de directe impact op de bevolking te benadrukken. Dat zie je terug in de kunstuitingen van bijvoorbeeld de mensen uit New Orleans en Japan. Dat wekt misschien de indruk dat de Kerstvloed ons overviel, maar ik zie het in een groter verband."

Van Seeratt

Vóór de Kerstvloed van 1717 was het dijkonderhoud ronduit slecht en het was niet de vraag of, maar wanneer het een keer goed fout zou gaan. Thomas van Seeratt (1676-1736), een voormalig kapitein, werd in 1716 aangesteld als commies-provinciaal in de provincie Groningen, een functie die je zou kunnen omschrijven als hoofd van de provinciale waterstaat. Direct na zijn aanstelling waarschuwde hij al voor de schijnveiligheid van de aanwezige dijken. Er werd direct actie ondernomen, maar Van Seeratt kwam tijd te kort: in de nacht van 24 op 25 december 1717 kwam het water.
Meer dan 1500 huizen werden verwoest, hele dorpen weggeslagen. Meer dan 2000 mensen verdronken, samen met duizenden stuks vee. Het water stond tot aan de Stad Groningen. Van Seeratt nam de leiding van de reddingsoperatie op zich en dat deed hij erg goed.
Direct in het nieuwe jaar 1718 werd onder zijn leiding begonnen met herstel en de aanleg van een betere dijk naar Van Seeratts model, met een flauwer oplopend buitentalud. De Kerstvloed van 1717 zou dan ook de laatste overstroming zijn van die omvang in Noord Nederland.  

Veerkracht en pioniersgeest

Ook op de plek waar de Meijers nu wonen, moet het gespookt hebben. Een boerderij, die wat noorderlijker stond, werd weggevaagd en na de aanleg van een nieuwe dijk net ten zuiden daarvan herbouwd. Oud Bokum, het latere familiehuis. En dan komt Remt Meijer op zijn volgende punt van het grotere verband: de veerkracht van de mensen.
"Natuurlijk was de ramp enorm en vernietigend. De Kunstroute legt het accent op de directe gevolgen, dat is de insteek die gekozen is. Maar wat ik geweldig vind is de veerkracht, de pioniersgeest van onze voorvaderen. Direct is weer begonnen met het terugwinnen van wat de zee genomen had. Honderd jaar later konden de gebroeders Borgman, broers van mijn bet-betovergrootmoeder, het bedrijf splitsen; ze hadden al meer land ingepolderd dan verloren was gegaan tijdens de vloed. Naast Oud Bokum verrees een tweede boerderij: Nieuw Bocum."

Toekomstgericht

Nu waakt de Ommelanderzeedijk over het achterland, een dijk op Deltahoogte. De slaperdijk waar de beide boerderijen achter liggen heeft geen functie meer, anders dan van cultuurhistorisch monument. De historische boerderijen zijn regelmatig aan de eisen van de tijd aangepast en recent verrees naast Nieuw Bocum een onder architectuur gebouwde eigentijdse schuur, die het bedrijf de toekomst in zal leiden. De pioniersgeest van de voorvaderen zit in de genen en maakt dat de maatschap zich ook buitendijks manifesteert en zich voor natuurbehoud inzet. Remt Meijer en zijn familie blijven sterk verbonden met het land van de voorvaderen.  

Generaties Meijers bewerk(t)en het land achter de dijk bij Kloosterburen. - Foto: Marieke Kijk in de Vegte Generaties Meijers bewerk(t)en het land achter de dijk bij Kloosterburen. - Foto: Marieke Kijk in de Vegte

 

 > bocum.nl

Expositie Opkomen en Verdwijnen
Akkerbouwer Remt P. Meijer is één van de hoofdpersonen in de fotoserie Opkomen en Verdwijnen van Marieke Kijk in de Vegte. De expositie, die deel uitmaakt van de Kunstroute Kerstvloed 1717, is te zien in 't Olde Heem, Professor Potstraat 1, Kloosterburen.

Deel deze pagina